Ik heb zowaar een echte kerst gehad. Op 24 december was er op het werk een gezamenlijke lunch. Voor de aardigheid en ter verrassing had ik appelflappen gemaakt als toetje. Iedereen vond het lekker. Eigenlijk zijn het appelbeignets, maar het woord appelflappen is gewoon veel leuker. Iedereen kan dat nu zeggen. ’s Avonds was ik voor het eten uitgenodigd door verkiezingswaarnemers van de Europese Commisie die in Khulna zitten. Zij zitten uiteraard in het beste hotel. Zo te horen helaas niet kakkerlak vrij. Ik tref het dan toch met mijn cleane woning. Dat was leuk; zo hoor ik weer eens wat andere dingen en het is boeiend om in zo’n uiteenlopend gezelschap te verkeren (een Belg, een Tsjechiese, een Nepalese, een Amerikaan, een Duitser en een Sierra Leonees). Daarna moest ik op tijd terug thuis zijn, want James, de jongen die mij Bangla les geeft, had me uitgenodigd mee naar een kerstnachtmis te gaan. Hij is katholiek. Door hem heb ik nu de christelijke gemeenschap hier ontdekt. In zijn arme wijkje was alles versierd met kerststerren en lichtjes. We gingen met zijn hele familie op fietskarren ergens een eind buiten de stad naar een echte kerk. Ik ben verrast dat aan te treffen in dit moslim land. Ik had dat niet verwacht. Een bomvolle kerk en ook buiten nog veel mensen staand. Geen banken, maar iedereen zittend op de grond, zoals dat hier de gewoonte is. Mannen en vrouwen strikt gescheiden; wellicht een ingeslopen moslimgebruik. De misrituelen kan ik als degelijk katholiek opgegroeid meisje uiteraard goed volgen, maar de liederen waren voor mij onherkenbaar. Leek helemaal niet op de latijnse gezangen of onze kerstliederen. De hele mis duurde 2 uur en de hele kerk zong uit volle borst mee. Da’s nog eens degelijk he? Gister op eerste kerstdag was ik bij James op de lunch gevraagd. Er waren allemaal studentenvrienden van hem. O.a. de jongens die hem onlangs bloed gegeven hebben in het ziekenhuis toen hij bijna dood was na een maagbloeding. Erg leuk om met die generatie te praten. Ze zijn erg geinteresseerd maar vooral jong, dus het ging al gauw over de omgang tussen jongens en meisjes, over HIV aids en prostitutie. Er waren twee vriendinnetjes bij, maar het lukte mij niet om ze echt mee te laten praten. Het aangeleerde rolgedrag van onderdanige vrouw zit er heel diep in hier. Binnenkort ga ik met de studenten nog een dagje wat historie opdoen: we gaan dan naar de oudste moskee uit de 13e eeuw in Bagherhat, wat een heel bijzonder gebouw is. Maar zij willen vooral graag verder praten over van alles en nog wat. Ik vind dit erg leuk. Gisteravond had ik nog een andere afspraak. Martin, een VSO stafmedewerker uit Dhaka, was op familiebezoek in Khulna en had me uitgenodigd zijn oude moeder mee te bezoeken. Ik heb met hem in het zeer schamele huisje van zijn arme moeder gegeten en een paar mooie portretten gemaakt van hem en zijn moeder. Vandaag heb ik heel lang uitgeslapen en een wandeling gemaakt. Op kantoor wordt er deels gewerkt, maar ik doe daar even niet aan mee. Bovendien moest ik boodschappen doen voor een paar dagen, want ik heb order van VSO om binnen te blijven gedurende de komende verkiezingsdagen; uit veiligheidsoverwegingen.

foto onder: de jongen in het paars is James