Kinderen

De bevolking van dit bomvolle land groeit nog steeds. Dat is een groot probleem. Aan familyplanning wordt wel wat gedaan, maar toch niet zo heel erg veel is mijn indruk. De islamitische cultuur is niet zo open in dat soort onderwerpen. Veel van mijn collega’s hebben slechts één of twee kinderen. Als je goed bent opgeleid en een behoorlijke baan hebt kom je al gauw tot de conclusie dat dat genoeg is. Bovendien komt het je welvaart ten goede, want kinderen kosten geld. Het kindertal onder arme Bangladeshi ligt echter hoog, vooral op het platteland. De situatie op het platteland is veelal zeer armzalig; daar neemt men juist veel kinderen om het gezinsinkomen te vergroten. Bangladesh is echt een agrarisch land. Geen reden voor honger, zou je op het eerste oog denken. Waar je ook reist overal zie je volop landbouw: heel veel rijstvelden, maar ook veel groenten en uiteraard veel vis. Vee zie ik in ruime mate op platteland en de buitenwijken van de stad: koeien, geiten, kippen. Bangladesh moet toch nog voedsel invoeren. En toch is er ondervoeding. Als je geen eigen stukje land hebt en alles moet kopen is het leven hier niet bepaald eenvoudig. Alle kinderen moeten dan meehelpen om de kost te verdienen. Als je uit zo’n arm gezin komt of bijvoorbeeld geen vader meer hebt dan kan het leven heel zwaar zijn. Kinderarbeid komt op grote schaal voor. Deze kinderen gaan dan niet naar school want dat gaat ten koste van het inkomen. Zo werken veel kinderen in deze regio in de garnalenkweek, in de jute-industrie, in de textiel, als hulp op land of op de bus, en meisjes vooral bij iemand als hulp bij waterdragen en wassen. Kinderarbeid verbieden in Bangladesh is niet haalbaar in de huidige situatie, zo wordt gesteld. Wel geldt er een verbod op bepaalde vormen van kinderarbeid die gezien worden als onmenselijk of als slavernij. Het hakken van stenen in kleine steentjes is b.v. niet toegestaan. Shushilan heeft 18 informele schooltjes opgezet voor kinderen die werken. Het idee is om deze kinderen toch wat onderwijs te geven en ze een alternatief beroep te laten leren met als slot een soort premie om een eigen handeltje op te kunnen zetten. Deze kinderen krijgen geld als ze naar deze schooltjes komen ter compensatie van het gederfde inkomen. Ze zijn tussen de 10 en 15 jaar en ze krijgen 3 uur per dag les. Ze krijgen 100 taka per maand (een dikke Euro)wat ongeveer gelijk staat aan wat ze niet kunnen verdienen in die periode. In het kader van monitoring ben ik bij een vergadering geweest van de vrijwillige "onderwijzeressen" en ging ik een ochtend met de coordinator mee op pad langs een paar schooltjes en kwam aldus wat meer te weten van de kinderen. De meeste kinderen verdienen iets van 2 a 3 Euro per maand met werkzaamheden waar ze vaak de hele dag mee zoet zijn. In de garnalenkweek verdienen de jongens (meisjes doen dit niet) een paar Euro meer, maar de verhalen over dat werk vond ik nou niet bepaald kindvriendelijk. Kinderen zorgen daar b.v. voor het voeren van de garnalen, waarbij ze uren op kleine bootjes in de waterbassins heen en weer peddelen met slakken als voer zonder dat ze er af mogen. Vaak mogen ze niet weg om naar school te gaan. Het zijn grote bazen in de garnalenkweek, waarvan een ieder hier zegt dat het maffia is. Tijdens mijn bezoek hadden de kinderen les in patroontekenen en naaien. Kleermaker is hier een eervol beroep; daar zijn er heel wat van, maar zo te zien is daar ook overal en altijd behoefte aan. Het geldt als een mooi alternatief voor de toekomst. In elke groep haken wel een paar kinderen af. Uitvoerig wordt gesproken over de reden daarvan en wat er aan te doen is. Een belangrijk deel van het project bestaat dan ook uit het doen van huisbezoeken om kinderen en ouders te motiveren. Ouders vinden het dikwijls niet nodig dat hun kind wat leert. Meisjes haken nogal eens af omdat ze trouwen; in de klasjes die ik bezocht hoorde ik van een meisje van 12 en twee van 14 die om die reden weggebleven waren. Het komt hier echt nog veel voor dat meisjes zo jong worden uitgehuwelijkt. Vreselijk. Officieel mag het niet en is de minimumleeftijd 18.