Van Dhaka naar Amsterdam betekent 25 graden verschil in temperatuur. Brrrr. Bij vertrek was het er 35 graden. Op dit moment vind ik de kou niet zo erg: extreme hitte is ook niet alles. Ik geniet nu van slapen onder een dekbed en van de greep uit mijn winterkleding. Ik begrijp natuurlijk best dat jullie beleving een heel andere is na een lange winter. Ik heb een aangename vlucht gehad. Van Dhaka naar Londen is het 11 uur vliegen. British Airways gaf mij een upgrade met een World Travellers Plus stoel. Dat was boffen. Ik zat lekker ruim met een eigen tv voor mijn neus. Heb van de weeromstuit zowaar 3 films bekeken. Mijn VSO placement in Bangladesh zit er op, maar ik ben voorlopig nog niet klaar met dit land, haar problemen, met Shushilan en met de vrienden die ik er gekregen heb.   

Afscheid nemen van Shushilan was niet zo gemakkelijk. Veel mensen zijn me heel vertrouwd geworden. En zij hebben zich ook aan mij gehecht. Vooral Mujib, Satu en Sanjoy zal ik nooit meer vergeten. Maar ook de jongens van de bewaking zoals Sadik en Montu, de kokkin Lolita, en de "Shushilan ladies" waren van betekenis voor mij. Alle anderen ga ik niet opnoemen; dat is teveel. Op de laatste dag was er een afscheidsbijeenkomst georganiseerd. Met toespraakjes uiteraard. Allemaal heel hartelijk. Op de een of andere manier heb ik hen een goede ervaring gegeven in het werken met VSO. In de loop van het jaar heb ik vaker moeten aanhoren wat en hoe het met voorgaande VSO’ers niet goed was gegaan. Dat zat hem toch vooral in de relatie-sfeer, naar mijn idee. Ik heb daar, zeker in de beginperiode, heel veel aandacht aan besteed omdat ik weet dat je niks voor elkaar krijgt als er geen vertrouwen is. Ik had contact met iedereen, gedroeg me als één van hen en dat is zeer gewaardeerd. "Hanny is easing going, never upset" werd gememoreerd. Niet iedereen in Nederland zal dat als mijn sterkste karaktertrek herkennen, maar hier was ik inderdaad zo. De directeur heeft mij zeer geprezen om mijn inzet en om wat ik voor Shushilan gedaan heb. Ter afscheid kreeg ik een wanddecoratie, gemaakt door gehandicapte vrouwen; een voorstelling van 2 hertjes van gedroogd blad. Prachtig gemaakt, al is de voorstelling in onze ogen nogal kitscherig. Ik, op mijn beurt, had voor iedereen een roos met een wens gemaakt. Ze konden zelf een wens uitkiezen en dat gaf leuke discussies. Na het afscheid was het nog even hard werken met de directeur om de laatste documenten door te nemen en over de toekomst te praten. Dit was zeker niet het laatste contact.

Ook de laatste dagen met VSO in Dhaka stonden geheel in het teken van afronden en afscheid nemen. Ik heb alleen maar complimenten geoogst. De meeste volunteers zwoegen en zweten zich het eerste jaar door alle frustraties in het werk. Feitelijk ben ik maar 4,5 maand bij Shushilan geweest maar heb er toch iets substantieels weten te doen. Ik kon dat omdat ik al ervaring had in het werken met lokale organisaties; ik heb echt veel geleerd in Mozambique. Mijn werkwijze bij Shushilan zal ik voor VSO Bangladesh nog verder uitwerken, zodat andere volunteers er lering uit kunnen trekken.

Tot slot nog een laatste werkdag met alle partners van VSO, een laatste bezoekje aan Nazma en Eddy, een laatste  tocht door old Dhaka, en een laatste keer naar Mohammadpur markt. Daar heb ik een vast stoffen stalletje, waar ik heel wat andere VSO’ers geintroduceerd heb!

Peggy  (Ierland)en Barbara (Italie) zijn goede vriendinnen geworden. Zij zitten voorlopig nog in Bangladesh, maar daarna gaan we elkaar zeker weer zien.

Fotoos boven rechts: afscheid met directeur

Foto links: met Satu bij de VSO auto

Foto links: afscheid bij Nazma en Eddy en de moeder van Eddy

Foto links onder: old Dhaka

foto rechts: VSO workshop met partners

foto rechts onder: met Barbara en Peggy