Deze 2 weken zijn omgevlogen. Het is nu al weer de laatste werkdag. Morgen rond de middag neemt de volgende ploeg vrijwilligers het werk over. De aanloop van pelgrims is hier zeer wisselend. Gister hadden we maar 153 mensen, een diepterecord. De oude herberg is niet eens open geweest. Misschien kwam het doordat het een feestdag was in Spanje: Maria Hemelvaart. Hier in Roncesvalles was het meer een Baskisch feest. Herdacht werd de overwinning op de Fransen in de 8e eeuw. Een tamelijk nationalistisch gebeuren. Met rode vlaggen en oproepen tot een onafhankelijk Baskenland werd de Col de Ibaneta bestegen. Bij de gedenksteen van Rolande werd het een en ander gespeeched. Dat galmde geweldig. Het geluid weerkaatste alle kanten op tussen de bergen. Beneden in het oude kerkje werden ’s middags de Roelantsliederen voorgelezen. Iedereen kon zich melden om een kwartier lang voor te lezen. Dat was heel mooi. Prachtig ook dat kinderen er zo geboeid naar zaten te luisteren. Ik kan me niet voorstellen dat jonge kinderen in Nederland zo geinteresseerd zijn in geschiedenig. Inmiddels heb ik het verhaal van Roland wat beter begrepen. Karel de Grote verloor de slag bij Zaragosa en bij het terugtrekken van de troepen werd en passant Pamplona geplunderd. Niet verwonderlijk dus dat de Pamplonezen laaiend waren. Ridder Roeland werd letterlijk de Pyreneeen in gejaagd door de Pamplonezen, geholpen door de Basken. Roeland wilde de hulp van Karel de Grote niet inroepen, maar toen al zijn troepen waren verslagen had hij eigenlijk geen andere keus meer. Hij blies op zijn hoorn “de olifant” maar eer Karel de Grote versterking kon sturen was het te laat. Roeland was al omgekomen bij het klieven van zijn zwaard op een rots. De Basken zijn er nog steeds trots op dat ze de Fransen versloegen. Onder de vele botten en doodskoppen van pelgrims die hier gevonden zijn schijnt men ook vastgesteld te hebben dat er veel fransen tussen zitten (!?). Veel later heeft Karel de Grote in zijn tomeloze uitbreidingszucht alsnog een poging gedaan om Zaragosa in te nemen en die is wel geslaagd.

Zaterdag verlaat ik dit aangename oord en pak de bus naar St. Sebastien. Als het allemaal goed gaat start ik zondag met de Camino del Norte. Ik zal mijn maatjes wel even missen, maar ik heb ook enorme zin om weer te gaan lopen.