omzwervingen

De grote regenval vorig weekend heeft een paar auto’s verzwolgen waardoor er meerdere mensen verdronken zijn. Er schijnt in jaren niet zoveel water gevallen te zijn. Dat gebeurde bij Piacenza, waar  we deze week doorheen liepen en waar inderdaad de laagst gelegen landerijen helemaal onder water stonden. Ondertussen is het al lang weer zonnig en warm met temperaturen richting 30 graden.
Ik loop nog steeds samen met Lena uit Zweden. We zijn aanbeland in de Apenijnen in een schattig klein dorpje, Sivizzano,waar achter de kerk een zaaltje met 8 bedden is.

We verlangden al dagen naar zoiets rustigs. Steden zoals Pavia, Piacenza, Fidenza hebben mooie oude centra met prachtige gebouwen en kerken, maar ze zijn erg onrustig.

De aanloop en het verlaten van een stad gaat meestal over een drukke smalle autoweg, waar een voetganger niet echt veilig is. Eenmaal op het platteland is het lekker lopen. De slaapplaatsen in dorpjes zijn meestal ook t gezelligst. In Roppolo logeerden we in Vila Emilia, waar de temperamentvolle Loretta pelgrims ontvangt in haar B&B met veel lekkere hapjes en wijn. En wie noemt er nou toch zijn hond Farouk? Het verraadde haar jarenlang verblijf in Egypte.

In Santa Cristina e Bissone sliepen we in een soort buurthuis. We waren daar met een hoop mensen: 5 vrouwen uit Zuid Afrika (heel uitzonderlijk),2 Italiaanse stellen en een Pools/Frans koppel. Voorbij Orio Litto gingen we met zijn allen over de Po. Danielo deed zo goede zaken met zijn speedboot. Bisschop Sigeric heeft ongetwijfeld langer dan een kwartier over deze 4,5 km gedaan. Ter ere van hem is er aan de oever een zuil neergezet.

Tot een paar dagen erna kwamen we de medepelgrims overal nog tegen, maar nu lijkt het erop dat ze een dag voorlopen. Toch een beetje jammer, maar zo gaat dat nu eenmaal. Iedereen doet uiteindelijk zijn eigen tocht. En de leemte wordt snel gevuld door anderen die uit het niets lijken op te duiken. Het verbaast me dat er toch best veel lopers zijn op deze route, al is het weinig in vergelijking met Spanje.
Ik blijk ook nog steeds in het spoor van St. Bernardus uit Clairvaux te lopen getuige de Cistercienzer abdij, die ik in Chiaravalle tegen kwam.

Helaas was er geen plek meer vrij om er te slapen. Dat gaf een probleem, want 25 km was die dag echt genoeg. Na wat gebabbel in een barretje bracht een vrouw ons met haar auto naar een net geopende Agritourismo. Tja, dat was andere koek. Een prachtig modern verbouwde schuur. Het werd de meest luxe overnachting tot nu toe en we hebben er fantastisch geslapen.

Op dit moment zijn we niet ver verwijderd van de Cisa pas. Die is slechts 1041m hoog, maar het is toch een hele klim om de Apenijnen over te steken. Er zitten venijnig steile stukken tussen.

Een andere uitdaging is het dagelijkse eten. Waar is er iets onderweg of moeten we wat meenemen.het is fijn dat er in Italie zoveel meer barretjes, trattorias en restaurantjes zijn. De misverstanden over het menu zijn evenwel een terugkerend thema.Tagliata blijkt b.v. helemaal geen tagliatelle te zijn, maar een soort biefstuk. En de vino dalla casa blijkt altijd frizzante te zijn. Je moet fermo vragen als je dat niet wilt. Mijn Italiaans houdt niet over, doch elke dag wat beter. Wie ooit de film Big Night gezien heeft vergeet nooit meer met hoeveel zorg en amore Italianen het meest simpele gerecht tot een heerlijkheid omtoveren. Zo doet de risotto mij nu watertanden! Natuurlijk scheelt het wel dat je met al dat geloop elke dag weer honger als een paard hebt.

Na Aosta liep de route een aantal dagen langs de Dora Baltea tussen de bergen. Een smalle vallei waar naast de rivier ook de snelweg, spoor en andere wegen een plekje willen. Ik liep meestal hoog boven dit gekrioel langs de bergwand door wijngaarden en leuke dorpjes.

De druiven hangen er mooi bij en de oogst laat niet lang meer op zich wachten. Ook de appels, peren en zelfs kiwi’s komen er aan. De kiwi’s blijken niet meer uitsluitend uit Nw Zeeland te komen.
In Chatillon kwam ik in een hotelletje Lena uit Zweden tegen en we besloten onmiddellijk een kamer te delen. Sindsdien lopen we veelal samen verder. We hebben veel vergelijkbare ervaringen en interesses. We slaan geen kerk, kapel of eethuisje ongezien over.

Tot gister was het prachtig weer met veel zon. Soms in de middag wat te heet.  Maar het weer is totaal omgeslagen. Vandaag heeft het uren achter elkaar pijpenstelen gegoten. Vanochtend in Vercelli wilden we eerst de stad bekijken en dan door naar Robbio. Dat is een route door open rijstvelden. In de stortregens was het zelfs ondoenlijk om Vercelli te bekijken. Bij een koffie hebben we alle alternatieven bestudeerd en het is er op uitgedraaid dat we de trein naar Pavia genomen hebben. Daarmee hebben we 4 dagen glibberen over modderige paadjes door onafzienbare rijstvelden overgeslagen. Dit is niet des pelgrims, maar mijn aflaten heb ik eerder in Spanje al verdiend, dunkt me….

Het was de eerste sneeuw op de Grand St. Bernard. Het was er ook ijzig koud ’s ochtends. Toen ik eindelijk nog in de mist vertrok bleek ik al na een half uurtje in een zonnetje te wandelen. De mist bleef op de top zolang ik die kon zien. Het was dus een kwestie van de top verlaten.

Het werd een mooie route naar beneden, die ik overigens in 2 dagen afgelegd heb. In Echevennoz vond ik een leuk onderkomen naast een beschilderde kapel en heb er de nacht doorgebracht naast de rinkelende bellen van een stel geiten.

De Via Francigena wordt ook in Italie omarmd, getuige de goede bewegwijzering (tot nu toe) en de bekendheid bij de mensen. Leuk om onderweg bij een woonhuis zo’n schattige kindertekening tegen te komen.

Aosta herinner ik mij heel vaag van bijna 40 jaar geleden. Gesticht in 25 v. Chr. Zijn er veel Romaanse resten te vinden. De arc van Augustus en het teatro Romano staan er nog hetzelfde bij.

Ik ben toen, denk ik, niet in het klooster geweest van Saint Orso. Daar zag ik heel fraai bewerkte zuiltjes met o.a. het hele kerstverhaal. Mijn aandacht werd getrokken door onmiskenaar dezelfde geiten die mijn nachtrust trachtten te verstoren.

Het ziet er vandaag totaal anders uit dan gister. Je kunt geen 2 meter vooruit kijken en het heeft zelfs een beetje gesneeuwd. Daar gaan mijn mooie vergezichten vandaag…

Ik wacht nog een uurtje aleer  te beginnen aan de grote afdaling. Dat is 28 km naar Aosta. Misschien wordt het wat beter. Als het erg glad is overnacht ik ergens halverwege. Ik hoef geen haast te maken. En hier in het Hospice de Grand St. Bernard is het aangenaam en comfortabel. Gister werd ik door pater Frederic ontvangen met mijn voornaam (dat maak je echt nooit mee) en warme thee. Ze zijn hier uitermate gastvrij.

De druilerige treinrit van Rotterdam -Parijs- Lausanne – Martigny was niet bevorderlijk voor mijn stemming. Doch tegen alle verwachtingen in ben ik in 3 dagen met een lekker zonnetje en een goede wandeltemperatuur naar boven gegaan.

Alleen ’s nachts regende het pijpenstelen. Via Orsieres en Bourg St. Pierre ben ik op 2473 m beland waar ik nu in het hospice zit.

Ik heb net een overheerlijke maaltijd genoten, nadat ik braaf met het vesper heb meegedaan. Dit is een gebouw en een plek met grote historie. Gesticht door St Bernardus, die ik voor t eerst in Clairvaux tegenkwam. Hannibal kwam er al voor het jaar 0 langs. Daarna de Romeinen met hun legers en veel later ook Napoleon. En wie kent niet de St. Bernardshonden, redders in nood. Ze zijn erg aaibaar maar vooral heel groot.

In de bergen ook talloze marmotten gezien; dezelfde die ik ook veel in Tibet zag. De afstand doet er kennelijk niet toe. Ik heb echt genoten van de route door de bergen. Soms wat zwaar voor de bovenbenen. Een maandje veel zitten en eten in NL eist zijn tol. En o wat ben ik blij met mijn bergschoenen. Zonder die had ik dit parcours niet gered. Door deze zolen is geen rots of steentje te scherp voor de voeten. Ik heb ook menig glibberhellinkje en steile rotswand moeiteloos kunnen nemen. Reeds in Orsieres kwam ik een Zwitsers echtpaar tegen. Zij zijn in Canterbury gestart en gaan ook naar Rome. We komen elkaar steeds tegen en dat zal vermoedelijk zo doorgaan. Wonderlijk om toch altijd weer gelijkgestemden te ontmoeten.

Lausanne is eigenlijk de enige echt drukke grote stad die ik tegenkom.
Misschien omdat het vakantietijd is en zonovergoten warm. Zowel Reims, als Besancon en Pontarlier waren rustige plaatsen. Het guesthouse verstrekt een gratis O.V. kaart, wat heel prettig is in deze steile stad tegen de bergen. Metro en bus werken perfect. Het is bepaald geen arme stad en er is een mooie kathedraal met een prachtig portaal. Daar heb ik er al veel van gezien tijdens al mijn pelgrimstochten. Ik ben niet zo bijbelvast maar bewonder alle apostelen stuk voor stuk. Petrus met zijn gouden en zilveren sleutel moet je te vriend houden, lijkt me!

Zwitserland is voor een pelgrim een land om zo snel mogelijk doorheen te gaan, want alles is er stervensduur. Je moet zelfs zoeken naar een betaalbare campingplaats; voor een piepklein tentje durft een zgn 4 sterren camping je gewoon het tarief van een caravanstaplek te vragen. Bovendien heeft een lange afstadswandelaar niks van doen met het mondaine leven. In mijn loopkloffie met rugzak voel ik me in de natuur meer op mijn plek.

In Zwitserland hebben we weer een andere route genomen dan mijn gedownloade track. Langs riviertjes leek wel zo aantrekkelijk. Na de Loue werd het de Orbe. Minder spectaculair maar ook heel fraai.

Zo kwamen we terecht in Romain Motier. Daar staat een mooie abdij van Cluny. Niet meer als klooster in gebruik ,maar het leverde wel een bijzondere overnachtingsplek op. Onder de balkenzolder van de Abbatiale mogen pelgrims een bed uitzoeken.

In Lausanne heb ik afscheid genomen van Wim met wie ik vele dagen aangenaam heb opgetrokken. Hij gaat door en verwacht half september in Rome aan te komen. Dat wordt voor mij minstens een maandje later…..

Na Besancon was het gedaan met de droge dorre gele landschappen. Je gaat er de hoogte in en het is gelijk groen. Met het hete weer is het ook gedaan. Vandaag de eerste regendag meegemaakt. Zo loop ik mijn grote regenponcho in ieder geval niet voor niks mee te sjouwen. Dat is een troost. De temperatuur is 20 graden gedaald; ik had het zelfs koud vanmiddag. Hier in Pontarlier heb ik me lekker laten verwarmen door de originele absinthe, die hier vandaan komt. Hij wordt geserveerd met een grote bolle karaf die je laat druppelen boven een gaatjeslepel met suiker. Je doet het kraantje dicht als je niet meer water erbij wenst.

Vanaf Besancon tot Lausanne loop ik, met Wim nog steeds, een geheel andere route dan mijn boekje. Soms zijn er gewoon veel mooiere stukken. En er zijn echt heel veel varianten op de Via Francigena. Zo hebben we 2 dagen het riviertje de Loue gevolgd. Vol stroomversnellingen, gekanaliseerde stukken. Er staan 5 hydroelectrische installaties in dat gebied. In de 19e eeuw werd de waterkracht vooral gebruikt voor de staalindustrie. Dat is nu historie.

Onderweg zowaar ook nog een stukje vaderlandse historie ontdekt. In het dorpje Vuillafans stond ik ineens voor het huis van Balthazar Gerard, de moordenaar van Willem van Oranje. Zou Willem Alexander op de hoogte zijn van zo’n detail?

De route liep tot aan de bron van de Loue. Wij dachten dat het een rustig riviertje zou worden met een gemakkelijke wandeling langs de oevers. Dat pakte verrassend anders uit. Het pad ging omhoog langs een gorge met onder ons een alsmaar woester wordende rivier met cascades. Heel mooi en ook heel fijn om er niet alleen te lopen, want toch een beetje gevaarlijk. De bron bleek uit een gat in een rots te komen. Heel merkwaardig waar al dat water zomaar vandaan komt!

Het bleek nog niet eenvoudig om vervolgens een slaapplaats te vinden. Het beoogde hotel bleek gesloten. Gelukkig had de eigenaar een klein appartementje in de aanbieding, waar van alles was, behalve electriciteit…..tja niet echt handig….maar wel knus

appartementje bij Source de la Loue: eten bij kaarslicht

De laatste dagen had ik nergens internet. Dat is niet erg; ik heb tenslot jaren zonder gekund;maar het is toch wel iets waar ik aan gewend geraakt ben. Ik zit nu op een dag lopen ten noorden van Besancon. In het gehucht Fontenelay, wat bestaat uit slechts een paar huizen. Het hele complex is van een jonge vrouw die hier ooit met haar partner begonnen is om alles te verbouwen tot comfortabele verhuurbare kamers/appartementjes. Ze staat er nu alleen voor, want hij heeft het kennelijk niet gered. Het is hard werken en weinig verdienen; met idealisme alleen kom je er niet. Weinig relaties zijn daar tegen bestand. Er zijn veel oude materialen hergebruikt, en overal zie je creatieve oplossingen en gekke dingen. Het is er een relaxte creatieve sfeer waarin alles mogelijk lijkt. Zo te zien zijn er allerlei vrienden die een helpende hand bieden.

Gister was ik ook al op een bijzonder adres. In Frasne le Chateau, een ander dorpje bleek ik te logeren bij de burgemeester thuis; een gezellige dame die in een soort Hans en Grietje bric en brac huisje woont. Ongelooflijke verzameling rommel, maar alles tot op de centimeter doordacht neergezet als was het voor een magazine van binnenhuisarchitectuur. Op dit adres kwam ik Wim uit Antwerpen weer tegen: een warm weerzien. Nu trekken we samen verder.

Inmiddels ben ik in Besancon aangekomen, de geboorteplaats van Victor Hugo, en neem voor de tweede keer een rustdag. Het geboortehuis van Victo Hugo is nu een museum, waar het aangenaam toeven is op een regenachtige dag.

geboortehuis Victor Hugo

Ik heb me niet zo aan mijn voorgenomen route gehouden. Wel ben ik over het fraaie vestingstadje Langres, boven op een rots, gegaan. Dat is de geboorteplaats van Diderot.

Soms ben ik dwars over stoppelvelden en onder prikkeldraad door gegaan. Sinds Reims heb ik alle tracks in de GPS staan. Dat is superhandig. Als ik ervan afwijk kan ik toch zien hoe ik er weer op kom…..maar prikkeldraadversperringen zie je natuurlijk niet op een GPS!
Tot nu toe heb ik aanhoudend heet weer gehad, maar nu is dat aan het veranderen. Het is gelukkig geen 35 a 40 graden meer. Morgen schijnt het te gaan regenen. Mijn poncho is de rugzak nog niet uit geweest. Het is goed te weten dat ik al die kilo’s niet voor niks meesleep. Ik benijd julie overigens niet met die zware storm!
Mijn tentje heeft 2x dienst gedaan. In St. Broigt le Bois dacht ik een gite te hebben. Toen ik ter plekke niemand aantrof en daarover in gesprek raakte met een vrouw die ik op straat aantrof deed de oplossing zich als vanzelf voor. Zij hielp mij met in de rondte te bellen. Tevergeefs. Zo bracht mijn tentje in haar tuin uitkomst en mocht ik aan tafel aanschuiven bij de familie. Mensen in dorpjes kunnen zo ontroerend gastvrij zijn. Dat maakt veel indruk op me.

Inmiddels heb ik besloten om mijn voettocht naar Rome in 2 stukken te knippen. De maand augustus heeft heel Italie en Frankrijk vakantie, wat het lastiger maakt om slaapplaatsen te vinden. Bovendien lijkt het me nog veel te heet in Italie en heb ik dringend mijn bergschoenen nodig. De zolen van mijn Timberlands zijn al finaal versleten. Ik loop nu door tot Lausanne en pak daar de trein naar huis op 4 augustus. Ik heb dat al geregeld: met de TGV via Parijs naar Rotterdam in 8 uur. Vanaf september wil ik dan weer verder.

Vanuit de bossen van Clairvaux kwam ik vandaag uit bij het gelijknamige klooster en vond het onvergeeflijk als ik daar  aan voorbij zou lopen. Het was half 10 in de ochtend en ik had er 13 km opzitten. Een lekkere vredige wandeling in de vroege ochtendkoelte waarin ik zelfs tot 2x een hertje spotte.  Ik had nog 20 km te gaan naar Chateauvillain.

Maar Clairvaux heeft een magische klank en daar wilde ik meer van weten. Ik ben er gewoon gebleven om alles eens goed te bekijken.

Hier heeft de heilige Bernard in de 12e eeuw de Cistercienzer abdij gesticht. Onder het motto ora et labora groeide de orde uit tot een bloeiende rijke gemeenschap, die van alles ontginde en produceerde. Zo kennen we ook nu nog de Norbertijnen.

Nu logeer ik bij de fraternite Saint Bernard,wat overigens soeurs zijn. Heel gastvrij allemaal. Het klooster is alleen geen klooster meer. Het enorme complex werd eind 18e eeuw in beslag genomen en de laatste monnikken, beticht van onevenredige rijkdom, verdreven. In 1808 kocht Napoleon het complex op en liet er een gevangenis van maken. De kerk werd afgebroken en de stenen gebruikt voor de bouw van gevangeniscellen. Tot 1971 hebben in deze kerkers en ‘kippenhokken’ (ijzeren kooien in de grote kloosterzalen) ontelbare gevangenen gezeten. Veelal politieke gevangenen. Waaronder nogal wat bekende franse namen. In WO II zaten er communisten en verzetsstrijders. Na WO II de collaborateurs. Op het terrein is er nu nog steeds een gevangenis voor zo’n 130 langgestraften. Het zou de zwaarstbewaakte gevangenis van Frankrijk zijn.
Onder begeleiding mag je van alles zien, maar dat deel van het complex is uiteraard ontoegankelijk. Volgens de soeurs zitten er meerdere zware terroristen. En zij kunnen het weten, want zij bieden onderdak aan familie die gevangenen komen bezoeken en niet voor een bezoekuur op en neer kunnen. Zodoende verblijf ik nu met een paar moslima’s en hun kinderen in dit pand. Straks komen er nog een paar Basken. Die worden in een ander pand ondergebracht, want moslims en Basken zijn kennelijk water en vuur. Het is geen eenvoudige taak die deze soeurs verrichten.

De oude kloostercomplexen worden nu gerenoveerd. Ook niet eenvoudig, want moet je de gebouwen terug brengen in de staat van de bloeitijd voor de 18e eeuw of moet je ook de geschiedenis als gevangenis laten zien? Die 2 functies combineren vond de architect, die ik er over hoorde, niks. Tot nu toe heeft men dat wel gepoogd en ik vind dat dat redelijk geslaagd is.

Ik word nog fameus in Frankrijk: morgenochtend komt er een journalist langs voor een foto met verhaaltje over de Via Francigena. Eerder was ik in Rocroi zelfs al op de tv😄

Vorig jaar heb ik eindeloos veel kaarsrechte kilometers gelopen in Spanje op de  romeinse routes van Zuid naar Noord. Maar hier in Frankrijk is het hetzelfde. Het begon met de aanlooproute naar Reims. Vanuit Bazancourt loop je 10 km pal op de kahedraal af.

Bij die kathedraal heb ik wat uurtjes zitten turen naar de meer dan 2300 beelden en de mooie glas in loodramen van o.a. Chagall. Reims is bekend vanwege de engel met de glimlach.

de lachende engel

Reims, de kathedraal in restauratie

En natuurlijk vanwege het feit dat in de 5e eeuw Clovis hier  katholiek werd en tot koning gekroond. Ook Lodewijk de Vrome en Karel VII werden hier gekroond. Heel gepast heb ik in Reims weer in een abdij geslapen, de St Sixte, en afscheid genomen van Thierry, die de route naar Santiago nam.
Inmiddels zit ik in Brienne -le-Chateau en heb wel even genoeg Voie Romaine gehad. Een paar dagen over de witte krijtgronden vol kiezelsteentjes  met een toenemend aantal blaren onder de voeten deden mij besluiten mijn voeten en lijf een dagje rust te gunnen. Sorry voor de onsmakelijke foto (verwijderd); het zijn typische lopersproblemen. Hoewel ik eerder dacht last te krijgen van knie en rug met die 15 kilo bagage,maar die geven geen krimp. Het lijf reageert eigenlijk altijd anders. Vorig jaar had ik helemaal geen blaren….Dat krijt is prima voor druiven en graan, maar niet voor de voeten. De afstanden zijn behoorlijk pittig en er was nagenoeg geen schaduw.

Onderweg is er bovendien niets te vinden aan eten of drinken. Ook niet in de dorpjes. Ik had wel mazzel met het weer: het was bewolkt en er was een beetje wind. In voĺle zon is het een onmogelijke route. De afgelopen dagen heb ik gelogeerd en gekampeerd bij boerenmensen. Heel bijzondere adresjes bij mensen, die alleen pelgrims herbergen.

Midden in de Champagnestreek in Trepail met champagne ontvangen in een chaotisch boerderijtje door een geweldig lieve oude dame. Ik kwam er Wim uit Antwerpen weer tegen en voor het eerst de Italiaan Andrea. Madame Jacqueminet kletste ons de oren van de kop, maar we hadden een geweldige avond.

welkom met champagne

Ze bleek ook de bezitster van de sleutel van het gotisch/romaanse kerkje en wist over elk detail een boel te vertellen. Jammer dat ik de meeste foto’s niet met mijn tablet gemaakt heb en nu niet kan laten zien hoe gezeĺlig het was. Ook in Coole en Balignycourt bij heel gastvrije mensen geweest. Het is er eten wat de pot schaft en al meehelpende heb ik zo een nieuw gerecht leren maken van doorgeschoten witlof. Je zou het niet verzinnen, maar je maakt daar een heerlijke stamppot van. De boeren werken nu zowat dag en nacht want er moet geoogst. En dat gebeurt met kolossale machines op deze vele hectares.

Wim (links)is gister (tijdelijk)afgehaakt. Zijn blaren waren zo groot en omvattend dat hij niet meer kon lopen. Vrienden van zijn ouders die in Troyes zitten hebben hem opgehaald om bij te komen. Als het goed is zal ik hem later wel weer ergens tegen komen. Hier in Brienne kwam ik zo ook Andrea weer tegen in de pelgrimsherberg. Die is in het jachthuis gevestigd wat bij het kasteel hoort. Een mooi pand met 2 geweien aan de voorgevel. Ik zit er nu alleen want Andre is vanochtend om 5 uur al vertrokken voor de volgende lange etappe naar Bar sur Aube. En ik rust vandaag gewoon uit in dit heerlijke oord. Als mijn voeten het goed vinden ga ik morgen verder. Het belooft in ieder geval een afwisselendere etape te worden. Ook heter!

Brienne is er trots op dat Napoleon Bonaparte in zijn jeugdjaren de ecole militaire hier volgde. Dus maar even een bezoekje gebracht aan het plaatselijk museum om wat geschiedenis op te frissen. De Duits-franse oorlog was niet niks en in 1814 is in deze regio flink gevochten tegen Pruisen en Kozakken.

Voor wie nog een zonnebloemschilderij wil maken hierbij een voorbeeld ter inspiratie. Dit ga ik vast nog veel vaker zien…..