omzwervingen

De via de la Plata ofwel de Zilverroute loopt van Zuid naar Noord Spanje; vanaf Sevilla. Duizenden Romeinse soldaten hebben er hun voetsporen achtergelaten. De route gaat dwars door de Extremadura; bekend van de olijfbomen én de hitte. Deze route kun je beter niet in de zomer lopen; veel te heet. Ik hoop dat ik een juiste planning gemaakt heb met mijn vertrek op 23 april. Het is 1000 km; dus ik ben wel even bezig met dit traject. Ik verwacht half juni aan te komen, maar een plan is geen plan als je er niet van af mag wijken. Dus ik zie wel hoe het uitpakt. Laatst sprak iemand over de waarde van langzaam denken. Dat is eigenlijk precies wat ik ga doen: lekker langzaam denken en me op de meest langzame wijze door een land en haar historie bewegen. Ik zie er weer enorm naar uit.

Als je een foto beter wilt bekijken geef er dan een dubbele klik op.

Elke keer dat ik in Santiago eindigde fantaseerde ik verlangend over het continueren van de tocht naar Fisterre. Het ontbrak me steeds aan de nodige energie of tijd om het ook werkelijk uit te voeren. Nu heb ik het dan echt gedaan. Sterker nog: ik ben ook nog doorgelopen naar Muxia. Daarmee heb ik in 4 dagen tijd nog eens een kleine 120 km toegevoegd aan de 1000 km vanaf Sevilla. Een pittige maar prachtige route. Het lijkt wel of mijn benen nu alles aankunnen. De eerste dag van Santiago naar Negreira was overigens geen onverdeeld genoegen: het stortregende; de beloofde zon liet nog een dagje op zich wachten. Daarna werd het fantastisch zomerweer en dat is het daar nu nog. Helaas zit ik nu weer in miezerend Rotterdam. Ik ben dan wel 7,5 week op pad geweest, maar van drang om terug naar huis te willen was nog geen sprake. Ik mis nu al het pure genot van het lopen met opkomende zon door ochtendnevels in de bergen en de rust van het uitgestrekte landschap met enkel het geluid van kwetterende vogeltjes….. Ik troost me met het idee dat het wel fijn is om ’s nachts gevrijwaard te blijven van snurkers om me heen. Die kan ik missen als kiespijn.
Fisterrae werd vroeger beschouwd als het verste puntje oftewel het eind van de wereld. Muxia ligt een kleine 30 km noordelijker, ook aan de kust. Op een rotspunt in zee staat het heiligdom van Nosa Señora de Barca, de maagd Maria die met haar stenen boot Jacobus te hulp schoot toen deze wat vermoeid raakte van al zijn preken. De resten van haar boot liggen nog op de rotsen; het zijn allemaal fantasierijke legendes, die eeuwenlang pelgrims motiveerden. Het dak van deze kerk ging afgelopen jaar in vlammen op. De restauratie heeft kennelijk hoge prioriteit; dat dak ligt er volgend jaar heus weer op! Muxia is een rustig vissersdorpje, waar je ’s ochtends de zon uit de zee ziet oprijzen in het oosten en ’s avonds ziet wegzinken in het westen. Het is (nog) niet platgetreden door vreemdelingen, wat jammer genoeg met Fisterre wel al aan het gebeuren is. Vijf jaar geleden was ik al eens met de bus naar Fisterre gegaan, maar trof nu een beduidend commerciëler en moderner dorpje aan. De stroom van wandelaars en fietsers is ook hier toegenomen, wat de welvaart van deze plaatsjes beslist ten goede is gekomen maar ook wat afbreuk heeft gedaan aan de sfeer van authenticiteit.
De route naar Fisterre vond ik best druk. Er liepen veel meer mensen dan ik verwacht had. Dat gold ook voor het eerste deel op de Via de la Plata. Het duurt altijd een paar dagen voordat je precies in de gaten hebt wie er allemaal op een route loopt. Uiteindelijk bleek mij dat er helemaal niet zoveel mensen de gehele route de doen. In elke grote stad (Merida, Cáceres, Salamanca, Zamora, Ourense) zag ik mensen uit de route stappen of er juist beginnen. Vanaf de splitsing bij Granja de Moreruela bleven er op de Sanabria route nog maar een handjevol mensen over. Ik denk dat veel mensen de gemakkelijkere route over Astorga gekozen hebben. Ik heb op de Sanabria regelmatig in heel fraaie goed uitgeruste herbergen geslapen met slechts 5 of 6 mensen. Dat is lekker rustig, maar je ziet duidelijk dat daar veel geld geïnvesteerd is. Sommige herbergen zijn echt architectonische hoogstandjes van licht en luchtigheid, waar over alles nagedacht is. Mogelijk verwacht men ook daar nog gestage groei van het aantal pelgrims.

Ik ben al in Santiago; dat is 2 dagen voor mijn planning. Ik ben vanochtend om half 12 hier aangekomen in gezelschap van een Iers stel, waar ik een dag of 10 mee opgetrokken ben. In regenponcho met plastic zakjes over mijn schoenen gebonden. Dat was niet echt nodig vandaag, want we hebben aardig tussen de buien doorgelopen. De lopers die vanochtend al om 5 uur uit de herberg in Outero vertrokken hadden dat echt minder handig aangepakt, want toen stortregende het nog en was het uiteraard ook nog donker. Hier in Santiago hoor ik in de huiskamer van de Lage Landen (een project van het NL Jacobsgenootschap) dat het weer deze week eindelijk gaat veranderen. Het wordt droog en warm. Gelukkig heb ik nog een weekje over en heb besloten om door te lopen naar Fisterre en Muxia (aan de kust). De laatste weken is het geregeld echt koud geweest, dus ik zie uit naar nog een paar laatste daagjes met zon. Galicie is prachtig weelderig groen maar dat is inderdaad wel dankzij de vele regen die hier rijkelijk vloeit. Deze zuidelijke route vanuit Zamora over Ourense vond ik echt de moeite waard. Wel pittig af en toe met flink wat dalen en stijgen. Meer en minder gemakkelijke rotspaadjes, alsook de nodige  schuiverijen op modderpaadjes. Een paar keer aangenaam verrast door een Santiago fanaat, zoals in Albergueria, waar we ineens een cafeetje aantreffen, volgehangen met schelpen. De herbergier laat pelgrims op een schelp hun naam met datum zetten. Hij is daar 10 jaar leden mee begonnen en inmiddels weet hij niet meer waar nog wat gehangen kan worden. Of Cesar in Roquenjo, die ons naar binnen haalt met koffie, zelfgebakken brood en soep. En niet te vergeten de koffiehoek van de Amigos de Santiago in Eiras.  Hoe dan ook: ik heb eigenlijk probleemloos gelopen tot nu toe. De hulpmiddelen voor mijn voeten heb ik na 4 weken afgezworen. De botten van mijn tenen verdroegen de kunstmatige correcties niet langer en ik blijk uiteindelijk best zonder te kunnen. Mijn conditie is beslist beter dan tijdens mijn eerste Camino in 2009. Ik heb geregeld langere afstanden dan 30 km gelopen en kan dat goed aan. Op de hele afstand heb ik 2x een rustdag genomen. Eentje aan het meer van Alcantara, waar ik heerlijk gezwommen heb. De tweede dag was in Ourense, waar de thermale baden aan de rivier lonkte. Heel verkwikkend voor het lijf. Bezoeken aan de andere grote steden heb ik beperkt gehouden tot een nacht door de ene dag vroeg aan te komen zodat ik een hele dag had voor stadsbezoek en dan de andere dag in de ochtend wat later de stad weer verlaten. het verbaast me iedere keer weer hoeveel je kunt zien in zo´n beperkte tijd.

In Santiago kom ik nu al voor de zoveelste keer; de stad is me vertrouwd. Op het pelgrimskantoor heb ik mijn 4e Compostella in ontvangst genomen. Het wordt zowaar een hele collectie. Ik heb ook een aparte oorkonde van deze 1000 km. Afscheid genomen van mijn nieuwe Ierse vrienden en gelukkig ook een paar oude bekenden ontmoet die ik lang niet meer gezien had. Goed om samen een biertje te drinken. Vanavond als vanouds op tijd naar bed om morgen weer verder te kunnen.

Gister, bij Granja de Moreruela, splitste de via de la Plata zich in 2 routes. Eentje verder noordwaarts via Astorga uitkomend op de Camino Frances en een andere westwaarts via Ourense naar Santiago.  Ik zit nu op die laatste en die heet de route Sanabria. Mooi natuurgebied vandaag waar nog de meeste Spaanse wolven (schijnen te) leven. Droog en zonnig, maar behoorlijk koud. Ik zit nu in de herberg Casa Anita aan de rivier de Tera. Comfortabel ( met pc) maar zo koud dat er een haardvuur gemaakt is om ons op te warmen. In Santa Marta de Tera is het oudste stenen beeld te vinden van Jacobus. Het beeld stamt uit de 11e eeuw en zit aan de buitenkant van een fraaie romaanse kerk. Een aardige dame maakte speciaal voor ons de kerk open, hetgeen beslist de moeite waard was.

Ik ben nu ruim over de helft van het traject. Ik zit in de mooie oude stad Zamora en het regent! Dat is voor het eerst. Helaas hebben mijn inspanningen om nog eens wat via de smartphone op de weblog te zetten tot niets geleid. Heel frusterend. Ik zit nu lekker droog in de bibliotheek met een gewone pc.
Sinds mijn laatste bericht is er veel gebeurd. Teveel om te beschrijven. Van dik 35 graden is de temperatuur inmiddels teruggelopen naar iets van 15. Alle kleren moeten nu in laagjes over elkaar aan. Ook de poncho vandaag aangehad. Daar liep ik dus inderdaad niet voor niets mee te sjouwen. Een schrale troost, maar wel fijn. Extremadura was inderdaad extreem dura. Een hoogtepunt vond ik de dag dat ik op een 40 km traject de Arco de Caparra passeerde. Dat is een romeinse boog (met ruines van een romeinse stad), welke als symbool gehanteerd wordt voor de Via de la Plata. Een prachtige groene route door oud landschap. Daarna ging de Calzada Romana de hoogte in en kwamen we in de regio Castilie en Leon. Na een paar dagen tegen de besneeuwde bergtoppen van het scheidingsgebergte aangekeken te hebben liepen we zelf op zo´n 1000 m hoogte. ´s Nachts en ´s ochtends vroeg heel koud. Vervolgens de stad Salamanca aangedaan, waar het voor mij zoeken was naar herinneringen uit 1986 of 87 toen ik er mijn eerste cursus Spaans volgde. Het geheugen is een vreemd ding; ik kon me nauwelijks nog iets herinneren. Op een gegeven moment stond ik voor een gebouw met als opschrift internationaal taleninstituut. Ik had het idee dat ik daar elke dag naar toe ging, maar weet het toch niet zeker meer. Hoe dan ook, zeer genoten van deze prachtige stad met zijn fraaie kathedraal en universiteit (de oudste van Spanje).
Het lopen gaat nog steeds goed en ik lig zelfs een dag voor op mijn eigen gemaakte schema. Dat komt omdat ik soms 2 kortere afstanden op een dag loop. Er zijn veel Italianen op de route. Ik heb een aantal dagen met diverse van hen opgetrokken. Italianen spreken over het algemeen niet veel buiten de deur, dus de communicatie is nogal eens verwarrend. Door de verschillende tempo van lopen raak ik steeds mensen weer kwijt of kom ze later weer eens tegen. Vandaag heb ik b.v. met een Sloveen en een Nederlander gelopen. Eigenlijk zijn het allemaal leuke contacten. Elke dag is ook weer een verrassing waar ik kom te slapen. De herbergen liggen hier verder uit elkaar dan op de andere routes, dus je moet toch goed bedenken waar te gaan slapen. En dan blijkt dat er weer iets is gesloten of opgeheven. Of b.v. zoals gister, dat er wel 2 herbergen zijn, maar dat het dorp zo klein is dat er niet eens een winkeltje of barretje anex restaurantje is. Ook lastig, want er moet uiteraard gegeten worden. In dat dorp was er een vrouw die gewoon bij haar thuis kookte voor wie dat wilde. Een leuke oplossing en ik denk dat ze zo ook een aardig centje bijverdient. Dat dorp bleek een jonge vrouw als burgemeester te hebben die in het stadhuis(je) bier of wijn verkocht. Tja, ook dat is hier mogelijk! Zo hier en daar komen we    in echt ouderwetse authentieke Spaanse dorpjes. Het eten is daar altijd het allerlekkerst. Ik ben wel duizenden koeien gepasseerd onderweg en zie ze allemaal lekker vrij in hoog gras met verse bloemetjes lopen met hun kalfjes. En dat proef je aan het vlees. Dat geldt ook voor de varkens. Het is dat er nog geen ooievaar op het  menu staat; daar zou dat zeker ook voor gelden. Je kunt geen toren of paal voorbijlopen of er zit een ooievaar op met haar kleintjes. Ik blijf ze fotograferen. Vooral ´s ochtends vroeg met opkomende zon kun je de mooiste plaatjes schieten.

Calzadas Romanos zijn geplaveide romeinse landwegen, waar grote hordes legionairs op gelopen moeten hebben. Ik heb er al heel wat kilometers op afgelegd. Dat oorspronkelijke plaveisel heeft over het algemeen wat nieuwere deklagen gekregen, maar het zijn nog steeds kleinere landweggetjes. Vaak vele kilometers kaarsrecht door het kale landschap heen. Linea recta naar het noorden, uitmondend in Gijon aan de Noordzee. Her en der loop je langs een miliario: een Romeinse mijlpaal, 1000 voetstappen markerend (ongeveer 1,5 kilometer). Ik heb het eens gecontroleerd op mijn stappenteller. Die telt iets anders dan de Romeinen deden, want ik telde ongeveer 2000 stappen.
Als er geen snelweg in de buurt is aangelegd is het aangenaam lopen op deze paden. Een wandelaar loopt toch het liefst buiten gehoorsafstand van rondrazende auto´s. Over het algemeen is dat ook zo. De stukken dat je dicht naast een snelweg moet lopen zijn duidelijk in de minderheid.
Eigenlijk heb ik op deze route meer het gevoel dat ik op een historische Romeinse route loop dan op een pelgrimsroute naar Santiago. Er zijn niet zoveel Jacobalia onderweg (symbolen die met Jacobus te maken hebben). Bovendien ben ik een paar typische Romeinse steden doorgekomen. Om te beginnen kun je in Sevilla nog aardig wat resten vinden van de Romeinse stad die onder de huidige stad ligt. Vervolgens kwam ik op mijn eerste loopdag langs Italica waar ik uitgebreid het amfitheater en andere opgravingen bekeken heb. Een week later was ik in Merida. Merida was in de Romeinse tijd de hoofdstad van de provincie Lusitania, waar ook Portugal toe behoorde. Ik heb er met een jongen van de Canarische eilanden op een middag alle Romeinse bouwwerken afgelopen. Er is (ook daar)een prachtig amfitheater, een paardenrenbaan, huizen met fraaie mozaieken, een Romeinse begraafplaats, een groot aquaduct etc. Buiten Merida liep ik vervolgens langs het Romaanse stuwmeer Proserpina. Bijzonder knap wat ze 2000 jaar geleden allemaal klaar speelden om de steden van water te voorzien. Het valt nog maar te bezien wat er over 2000 jaar over is van onze huidige architectonische hoogstandjes…..

In deze herberg staat een gewone pc; een mooie gelegenheid om even een stukje te schrijven, want schrijven op een smartphone vind ik maar gepriegel, waar ik me niet graag mee bezig houdt. Na 2 regels loopt dat ding steeds vast omdat de tekst telkens wordt opgeslagen in het geheugen.

Ik zit aan het fraaie aangename stuwmeer Alcántara in een moderne fijne comfortabele herberg. In de tijd van Franco werden heel wat van deze waterwerken aangelegd. Dit meer loopt dwars over de aloude romeinse route. Die ligt dus nu onder water. Het fraaie uitzicht wordt bepaald door de hoger gelegen delen die nog net boven water uitsteken. De route hiernaar toe liep over een licht glooiende hoogvlakte met fantastische vergezichten: een met lage struiken begroeid landschap vol grote oude granietblokken, die de Romeinen gelukkig nog hebben laten liggen. Op het eind hoog boven het meer gelopen. Een heel stil gebied. Jammer dat ze nu ook al hier over de monding van de Taag een superhoge autosnelweg aan het aanleggen zijn. Ik vraag me af voor wie of wat ze die wegen allemaal aanleggen. Er ligt nl. ook een keurige goede nationale weg waar hooguit eens per half uur een auto langs komt!! Ik herinner me dat ik dat in Noord Spanje ook gezien heb; lijkt me weinig kosteneffectief.

Afgelopen nacht heb ik slecht geslapen in het overvolle oude herbergje in Casar de Caseres, waar het erg warm en onrustig was. Hier kan ik even bijkomen. Met temperaturen rond de 35 valt er na 2 uur ´s middags met goed fatsoen niet meer te lopen; veel te afmattend. Zeker als er helemaal geen schaduw is onderweg, zoals vandaag. Je gaat er wel snel van lopen, want het belang om op tijd bij de volgende herberg te zijn is groot. Ik heb al een aantal van dit soort hete dagen gehad zonder schaduw en liep dan harder dan 5 km per uur. Dat is best pittig met zeker 10 kilo op de rug, want er moet extra veel water mee. Inmiddels loop ik op met een min of meer vast groepje: een Vlaams Canadese, een Noor, een Spaanse jongen en een frans meisje. We lopen ongeveer even hard en ploffen na aankomst neer voor een koud biertje en een gezamenlijke maaltijd. Ik heb overigens niet het idee dat ik op deze tocht veel ga afvallen: het is gewoon niet mogelijk om me aan mijn cholesterol-arm dieet te houden. Het is overal patat, wit brood en veel vet. Slechts bij uitzondering kom ik de gezonde ouderwetse Spaanse bonen- en linzengerechten tegen, die zo goed zijn voor een wandelaar. Wel vind ik overal lekkere gazpacho (koude tomatensoep) en de onvolprezen jamon Iberico (van het zwarte eikeltjes etende scharrel varken: heb ik zelf gezien!). Daar kan ik maar geen genoeg van krijgen.