omzwervingen

Sinds 4 jaar ben ik bestuurslid van een Studiefonds. Dat is het Tania Leon Studiefonds, in 1986 opgericht en vernoemd naar haar oprichtster. Het Studiefonds geeft kansen aan arme, maar talentvolle zwarte meisjes in Zuid Afrika om een hogere opleiding te volgen. Meerdere malen nam ik mij voor om er eens te gaan kijken, maar nu komt het er pas van. Ik heb een retourtje Kaapstad genomen, omdat daar onze partnerorganisatie REAP zetelt. Als ik er ben is er juist een introductieweekend van nieuwe eerstejaars uit de provincie Westkaap. Het lijkt me heel leuk om daarbij te zijn en zo van alles te weten te komen over de vragen waar deze studenten mee zitten. Tevens heb ik zo een uitstekende gelegenheid om te zien hoe onze partnerorganisatie te werk gaat.

Dit bezoek combineer ik met wat uitstapjes in de omgeving van Kaapstad. Zo wil ik nog naar Robbeneiland, Kaap de goede Hoop, de walvissen zien, de tuinenroute door etc.  Ik kies ervoor om eens niet gelijk het halve land door te reizen maar gewoon te genieten van al het moois en boeiends binnen een beperkte afstand. Ik vertrek 11 februari en ben 4 maart weer terug.

Ik zit in Stormsriver village bij het Tsitsikamma nationaal park. Dat is aan het meest oostelijk stukje van de Garden route. Het is hier paradijselijk mooi. Groene bergen, torenhoge oeroude bomen, jungle en een fantastische kustlijn. Gister ben ik wezen kayakken op de Stormsriver. Ik heb wel eens gekanoed, maar dit was toch weer wat nieuws. Na een korte instructie gelijk de grote Indische Oceaan op om van daaruit de Stormsriver op te peddelen. Meedeinend op de grote golven naar de rivier. Spannend maar geweldig om te doen. De rivier stroomt door een hoge kloof die alsmaar smaller wordt. Eerst voeren we onder de beroemde Suspencion bruggen door: dat zijn een drietal hoge lange hangbruggen. Op dat moment waren we al door en doornat, maar dat is met de hitte hier eerder aangenaam dan vervelend. De route ging een eind door de hoge kloof totdat we moesten aanleggen voor wat rotspartijen. Daarachter gingen we verder op waterbedden. Veel spetteren en fun. Het duiken vanaf hoge rotsen heb ik aan anderen overgelaten…..Hier werden vroeger gekapte bomen van boven naar beneden de kloof in gedropt en dan overgeladen op schepen voor transport over de Oceaan. Die houtkap is nu verboden. Nu mogen er alleen nog de zgn Kaapse dennenbomen gekapt en verhandeld worden tegen de verplichting van heraanplant. Het stuk jungle met oeroude bomen is niet zo heel groot meer en wordt nu gelukkig beschermd. In George, waar ik logeerde bij Myra, heb ik gezien wat ze vroeger deden met al dat hardhout. Er werd vooral meubilair van gemaakt. Maar in George heb je de zgn. Moederkerk van de gereformeerde gemeente waarvan het plafond helemaal uit het allermooiste hardhout van de yellow tree bestaat. Eigenlijk is dat schandalig. Met Myra heb ik fraaie dagwandelingen gemaakt hoog boven de kust door typisch Zuid Afrikaanse fynbos; over rotsen en over verlaten strandjes. Het is fantastisch om op pad te zijn met iemand die het gebied kent. Op jezelf zou je niet weten hoe en waar   precies te gaan. We hebben hele groepen dolfijnen gespot. Ik heb echt een paar heel ontspannen leuke dagen gehad bij Myra. Vanuit George ben ik ook een dagje naar Oudtshoorn gegaan, waar zowaar een marathon aan de gang was! Oudtshoorn is beroemd vanwege de 75000 jaar oude grotten en de struisvogelboerderijen. Daar beproeft menigeen zijn rijkunsten op een struisvogel. Ik heb het niet verder gebracht dan een standje op de eieren. Eerder had ik bij Kaap de goede Hoop al struisvogels in het wild gezien, wat eigenlijk veel leuker is. Ook zag ik daar op het schiereiland penguins, zeerobben, bavianen en bontebokken. Ik ben dan  wel niet in een wildpark, maar zie genoeg dieren.  Ik moet zeggen dat deze kant van Zuid Afrika mij aangenaam verrast. Er is weinig tot geen hoogbouw; de kustplaatsjes zijn heel prettig. Het is ontwikkeld, maar overwegend blank. En dat is verwarrend, want tegelijkertijd weet je dat de tegenstellingen immens zijn. Aan de rand van Kaapstad zie je kilometerslange sloppenwijken. Veel mensen met wie ik sprak (zwart en blank) zeggen dat er in 20 jaar vrij Zuid Afrika weinig tot niets veranderd is aan de armoe. De tegenstellingen zijn eerder groter dan kleiner geworden.  Veel mensen zijn pessimistisch over de democratie, over de verkiezingen, de corruptie en de naaste toekomst.

Morgen ga ik terug naar Kaapstad, waar ik nog een afspraak heb Natalie Leon, het nichtje van Tania Leon en tot slot nog een tripje gepland naar Robben island.  Dat is echt een toeristische trekpleister geworden. Vorige week waren alle tickets op de boot uitverkocht; ik ben blij dat ik nog een reservering kon maken voor zondag. Dat is dan tevens mijn laatste activiteit voor mijn terugvlucht op maandag.

Hier is het schooljaar nog maar net begonnen en REAP organiseert introductiekampen voor alle 1e jaars die zij geworven hebben en die zij begeleiden. Ze hebben het land verdeeld in 3 regio’s en ik ben afgelopen weekend geweest bij het kamp van de kleinste regio; de Westkaap. Daar deden 27 studenten aan mee; waarvan 8 jongens. Op vrijdagmiddag vertrokken we met een  busje vanaf het kantoor van REAP in Kaapstad. De route op zich vond ik al fantastisch; door de wijngaarden naar Stellenbosch en verder langs Franschenhoek, waar de Hugenoten hun   stempel op hebben gedrukt, naar Villiersdorp. Daar hebben we een paar intensieve maar geweldige dagen beleefd in een kampement ver van de bewoonde wereld. Alle studenten komen van het platteland, allen van arme families en allen met capaciteiten om te kunnen studeren. Ze hebben al een heel proces doorgemaakt met REAP, want uiteindelijk kan REAP van de 2500 aanmeldingen slechts 150 studenten in begeleiding nemen. Meer capaciteit hebben zij niet. Dat geeft een uitverkoren gevoel, hetgeen niet onbenoemd bleef! De meeste jongeren waren 18 jaar; net oud genoeg om hun eerste contract (met REAP) zelf te mogen ondertekenen. Sommigen bleken te jong en moeten terug naar hun ouders voor een handtekening. De studenten die hier aan meededen studeren op 6 verschillende instituten ; een deel op universiteiten en een ander deel op hogescholen. Tijdens dit weekend werd mij duidelijk wat de verschillen zoal zijn tussen die twee. En die zijn groot. Bij hogescholen denk je aan ons HBO, maar dan een graadje schoolser. Het leven op een universiteit vereist daarentegen juist een grote zelfstandigheid. In het programma kwam dit onderscheid nogal eens naar voren. We hadden een supervol programma met workshops, inleidingen, discussies, opdrachten, formulieren invullen, zelfpresentatie, afgewisseld met korte speelse energizers, outdoor activiteiten en een soort talentenjacht. De speelse onderdelen sloegen duidelijk het beste aan. Ikzelf vond de workshops over hoe je doelen te bereiken en over budgettering het meest interessant. In groepjes kregen ze opdracht een budget op te stellen van hun maandelijkse uitgaven. Ze krijgen daarvoor 1250 ZAR wat ongeveer 85 Euro is. Grappig om te zien dat iedereen de aanschaf van toiletartikelen bovenaan zet. Alsof dat belangrijker is dan eten. We deden ook hilarische dingen zoals een soort 8-kamp met allerlei hindernissen. Het kader was teambuilding en samenwerking. De veel te  zware meisjes weerden zich kranig en lieten aan zich sjorren en trekken alsof hun leven ervan afhing. Obesitas is niet besproken maar zou best een onderwerp kunnen zijn; van mijn cholesterol dieet komt hier niets terecht….grote borden met vette aardappelen, mayonaisepasta en rijst en braai…..dat kan niet goed zijn voor de lijn….ik ga nu dus in de compensatie. Ook kanoen hebben zij geen van allen ooit gedaan en leverde veel natte pakken op! ’s Avonds laat bij kampvuur werd er nog een gesprek over sex gearrangeerd met veel nadruk op voorkomen van HIV/AIDS en ongeplande zwangerschappen.  Bij alles viel mij op dat deze jongeren in eerste instantie best terughoudend zijn, maar met wat stimulans goed los komen en een behoorlijk zelfinzicht hebben en dat goed kunnen verwoorden. Hun talenten heb ik echt kunnen zien. Ik ben vooral onder de indruk van hun inzet en hun onderlinge samenwerking. Dat geldt ook voor de REAP staf. Ik zag een perfect gestroomlijnd weekend, waarvan inhoud en presentatie kwalitatief goed in elkaar zat. De organisatie was in goede handen bij de vier SDA’s (Student Development Advisers)  van REAP. Niet alleen de studenten, maar ook ik heb ervan genoten. En het is natuurlijk prachtig om te zien dat het geld van het Tania Leon Studiefonds zo goed besteed wordt.

Voorafgaand aan het weekend werd ik warm welkom geheten op het REAP kantoor. Ook voor mij was een programma geregeld: een 5 tal gesprekken met diverse medewerkers. Morgen ga ik op pad naar 2 universiteiten om te praten met een paar oudere jaars, die door het Tania Leon Studiefonds betaald worden. Verder staan nog op het programma; een gesprek met bestuurslid Natalie Leon en ga ik nog een avondje naar een bijeenkomst met feministen 😉 Ik kreeg even een negentiger jaren gevoel bij deze laatste uitnodiging; ik ben benieuwd.

Daarna ga ik naar Myra in George. Dat is ergens in de beroemde tuinenroute. Myra heb ik leren kennen op de Camino Frances in 2009. We hebben toen een aantal dagen samen opgetrokken en een intensief contact gehad. Erg leuk dat we net voor mijn vertrek elkaar weer troffen per mail. Haar uitnodiging heb ik met 2  handen aangenomen.

Ik kwam hier aan met 28 graden, wat behoorlijk warm is maar nog net lekker. Nu is het 38 graden…en dat is eigenlijk iets teveel van het goede. Ook voor de lokale mensen is dit uitzonderlijk warm.  Afgelopen nacht geen oog dicht gedaan, want ik reis basic, zoals gewoonlijk en het hostel waar ik slaap heeft uiteraard geen airco maar ook geen ventilator. Zojuist heb ik de omgeving dus maar eens afgestruind naar een alternatief met ventilator. Gelukkig heb ik dat gevonden. Ondertussen begin ik me al aardig thuis te voelen in Kaapstad. Het is een levendige, kleurrijke en swingende stad, waar veel te zien en te beleven is. Het straatleven is gezellig, hoewel de muziek wat mij betreft wel wat zou mogen dimmen. De highlights wil ik natuurlijk niet missen. Om te beginnen heb ik  de Tafelberg beklommen via de Platteklip gorge. Omdat ik halverwege de berg in een dikke mist terecht  kwam was ik kletsnat eer ik boven was. Niks genieten van een prachtig uitzicht; ik kon geen 5 meter vooruit zien. Hier zeggen ze dat er een tafelkleed over de berg ligt. Zo ziet het er inderdaad uit, vanaf een afstandje. Uiteraard ben ik ook op zoek gegaan naar de nederlandse historie; de VOC, Kasteel de Goede Hoop en de vele nederlandse straatnamen, die naar ons koloniaal verleden verwijzen. In de loop der tijd is er een bijzonder mengseltje ontstaan van nederlands en engels in de straatnamen, wat soms echt op de lachspieren werkt. In het verkennen van de stad zag ik plots Winnie Mandela uit een gebouw stappen, in het zwart en met een heel gevolg. Dat voelde eventjes als een bijzonder moment; ze was overigens vertrokken voor ik het goed en wel doorhad. ’s Avonds bleken de straten rondom het parlement geheel in beslag genomen door uitgebreide militaire parades ter ere van de 20e opening van het parlementair jaar. Dat doen ze hier elk jaar. Dat is een potsierlijk gebeuren, waarbij Schotse doedelzakkers en vaandeldragers te paard bepaaldelijk geen modern Zuid Afrika uitstralen.